
ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් සහ චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං අතර ඓතිහාසික ත්රෛපාර්ශ්වික හමුවක් ලබන සතියේ චීනයේදී පැවැත්වීමට සැලසුම් කර ඇති බව ධවල මන්දිරය නිවේදනය කර තිබේ.
ආසියා පැසිෆික් ආර්ථික සහයෝගිතා සංවිධානයේ (APEC) සමුළුවට සහභාගි වීම සඳහා ජනාධිපති ට්රම්ප් චීනයේ ෂෙන්සෙන් නගරයට පැමිණෙන අතර, එම සමුළුවට සමගාමීව ලෝක බලවතුන් තිදෙනාගේ මෙම හමුව පැවැත්වීමට නියමිතය.
ධවල මන්දිර ප්රකාශිකා ඔලිවියා වේල්ස් මාධ්යවේදීන් හමුවේ ප්රකාශ කර ඇත්තේ, ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ චීන සංචාරය අවසානයේදී මෙම ත්රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡාව පැවැත්වෙන බවයි.
ලොව පුරා න්යෂ්ටික අවි ප්රමාණය අඩු කිරීම පිළිබඳව ජනාධිපති ට්රම්ප් විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇති බවත්, න්යෂ්ටික අවි ව්යාප්තිය අතිශය භයානක තත්ත්වයක් ලෙස ඔහු සලකන බවත් ඇය සඳහන් කර තිබේ.
ලොව ප්රධානතම න්යෂ්ටික බලවතුන් තිදෙනා අතර පැවැත්වෙන මෙම සාකච්ඡාවලදී ඉරානය සම්බන්ධ කරුණු ද අවධානයට ලක්විය හැකි බව වාර්තා වන නමුත්, යුක්රේන යුද්ධය සාකච්ඡාවට බඳුන් නොවනු ඇතැයි දැනගන්නට ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම හමුවෙන් අනතුරුව නිශ්චිත ගිවිසුමකට හෝ එකඟතාවකට එළඹෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකරන බව ඇමෙරිකානු ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියකු උපුටා දක්වමින් ඇසෝසියේටඩ් ප්රෙස් සහ රොයිටර් පුවත් සේවා වාර්තා කර තිබේ.
ජනාධිපති ට්රම්ප් බදාදා රාත්රියේ ෂෙන්සෙන් නගරයට පැමිණීමට නියමිත අතර, සාමාජික රටවල් 21ක සහභාගිත්වයෙන් පැවැත්වෙන දෙදින APEC සමුළුවට ඔහු සහභාගි වනු ඇත.
එමෙන්ම බ්රහස්පතින්දා චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං සමඟ ද්විපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවලට ද එක්වීමට නියමිතය.
2025 වසරේදී යළිත් ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් පසු ට්රම්ප් සහ ෂී ජින්පිං අතර පැවැත්වෙන සිව්වැනි හමුව මෙය වනු ඇත.
ට්රම්ප්ගේ චීන සංචාරයට පෙර අඟහරුවාදා පිලිපීනයේ පැවැත්වෙන අග්නිදිග ආසියානු ජාතීන්ගේ සංගමයේ (ASEAN) සමුළුවට ද ඔහු සහභාගි වීමට නියමිතය.
මෙම සංචාරය මඟින් ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය තුළ ඇමෙරිකාවේ ජාතික අභිලාෂයන් ඉදිරියට ගෙන යාමටත්, ඇමෙරිකානු ජනතාව වෙනුවෙන් ඓතිහාසික ජයග්රහණ අත්කර ගැනීමටත් අපේක්ෂා කරන බව ධවල මන්දිරය පවසයි.
මේ අතර, ඇමෙරිකාව සහ රුසියාව අතර න්යෂ්ටික අවි පාලනය සම්බන්ධයෙන් පැවැති ප්රධානතම ගිවිසුමක් වන නව START ගිවිසුම පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේදී කල් ඉකුත් විය.
ඒ සමඟ ලොව විශාලතම න්යෂ්ටික අවි ගබඩා දෙක හිමි රටවල් අතර පැවැති ප්රධාන අවි පාලන සීමා කිරීම් අවසන් වූ අතර, සීතල යුද්ධයෙන් පසු ගොඩනැගුණු න්යෂ්ටික අවි පාලන සහයෝගිතාව ද බරපතළ අභියෝගයකට ලක්විය.
නව න්යෂ්ටික අවි පාලන රාමුවක් කඩිනමින් සකස් කරගන්නා ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය දෙපාර්ශ්වයෙන්ම ඉල්ලා තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, චීනය ද ඇතුළත් කරගනිමින් මීට වඩා යහපත් නව ගිවිසුමක් ඇති කරගත හැකි බව ජනාධිපති ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත.
පසුගිය කාලයේදී චීනය සිය න්යෂ්ටික අවි සංචිතය වේගයෙන් වර්ධනය කරමින් සිටීම ද මෙම යෝජනාවට පසුබිම් වී තිබේ.
එහෙත් චීනය සහ රුසියාව එකම න්යෂ්ටික අවි පාලන රාමුවකට එක්කර ගැනීම බරපතළ අභියෝග රැසකට මුහුණ දිය හැකි ක්රියාවලියක් බවත්, ඒ සඳහා වසර ගණනාවක් ගතවිය හැකි බවත් හිටපු ජ්යෙෂ්ඨ ඇමෙරිකානු නිලධාරීන් සහ විශ්ලේෂකයන් මීට පෙර පෙන්වා දී තිබිණි.
මෙම වසරේ මුල් භාගයේදී ෂී ජින්පිං චීනයේදී පුටින් සහ ට්රම්ප් වෙන වෙනම පිළිගෙන තිබූ අතර, සැප්තැම්බර් මාසයේදී ට්රම්ප් ද චීන ජනාධිපතිවරයා වොෂින්ටනයේදී හමුවිය.
2022 වසරේදී යුක්රේනයට එරෙහිව පූර්ණ පරිමාණ ආක්රමණයක් ආරම්භ කිරීමෙන් පසු රුසියාව බටහිර රටවල සම්බාධකවලට ලක්ව සිටින අතර, එම තත්ත්වය හමුවේ චීනය මොස්කව් පාලනයේ ප්රධාන වෙළෙඳ හවුල්කරුවකු බවට පත්ව තිබේ.
මේ අතර, රුසියානු ඩීසල් ආනයනය සඳහා ඇමෙරිකාව ලබාදුන් මතභේදාත්මක එකඟතාවක් සහ චීනය ඇතුළු රුසියානු තෙල් හා ගෑස් මිලදී ගන්නා ප්රධාන රටවලට අදාළ සම්බාධක අත්හිටුවීමේ පියවර යුරෝපා රටවල දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇත.
එම තත්ත්වය ට්රම්ප් පාලනය රුසියාව සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කරන ප්රතිපත්තිය වඩාත් ලිහිල් වී ඇති බවට සැක මතු කිරීමට හේතු වී තිබේ.
අනෙක් අතට, ට්රම්ප් සහ ෂී ජින්පිං අතර සබඳතා යහපත් අතට හැරෙමින් පවතින බව දෙපාර්ශ්වයම ප්රදර්ශනය කිරීමට උත්සාහ කර ඇතත්, වෙළෙඳ ගැටලු, කෘත්රිම බුද්ධි තාක්ෂණයේ (AI) ආධිපත්යය සඳහා පවතින තරගය සහ තායිවානය සම්බන්ධ ගැටලු ඇතුළු ප්රධාන කරුණු සම්බන්ධයෙන් සැලකිය යුතු ප්රගතියක් අත්කරගෙන නොමැති බව වාර්තා වේ.
ඉරානයේ යුද්ධය ද දෙරට අතර මතභේදයට තුඩු දී ඇති තවත් කරුණකි.
චීනය ඉරාන තෙල්වල විශාලතම ගැනුම්කරුවා මෙන්ම ඉරානයේ ප්රධානතම වෙළෙඳ හවුල්කරුවකු ද වේ.
මේ අතර, APEC සමුළුවට සමගාමීව ෂී ජින්පිං ද්විපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවලට සහභාගි වන බව චීන රාජ්ය මාධ්ය සිකුරාදා වාර්තා කර තිබුණ ද, ට්රම්ප් සහ පුටින් සමඟ පැවැත්වීමට නියමිත ත්රෛපාර්ශ්වික හමුව පිළිබඳව එරට මාධ්ය මෙතෙක් නිල වශයෙන් වාර්තා කර නොමැත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම හමුව පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් සූදානමක් පවතින බවට සංඥා ලැබී ඇති බව රුසියානු ජනාධිපති මන්දිරයේ ප්රකාශක දිමිත්රි පෙස්කොව් ප්රකාශ කර ඇතැයි රුසියානු රාජ්ය පුවත් සේවය වන ටාස් මීට පෙර වාර්තා කර තිබිණි.
ලෝකයේ ප්රධානතම දේශපාලන හා න්යෂ්ටික බලවතුන් තිදෙනා එකම සාකච්ඡා මේසයකට ගෙන එන මෙම හමුව, ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව, න්යෂ්ටික අවි පාලනය සහ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ බල තුලනය සම්බන්ධයෙන් විශේෂ අවධානයක් දිනාගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.