
බ්රිතාන්යයේ RAF Fairford ගුවන් හමුදා කඳවුර ද ඉලක්ක අතරට
ඉරානයේ වැඩිදියුණු කරන ලද ‘කොරම්ෂහර්’ (Khorramshahr) බැලස්ටික් මිසයිලවලට යුරෝපයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරු වෙත ප්රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව පවතින බවට ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනිය අනතුරු අඟවා තිබේ.
එහිදී බ්රිතාන්යයේ RAF Fairford ගුවන් හමුදා කඳවුර ද විභව ඉලක්කයක් ලෙස නම් කර තිබීම විශේෂත්වයකි.
පසුගිය සෙනසුරාදා විකාශය වූ එම වාර්තාවේ සඳහන් වූයේ, “ඉරාන මිසයිලවල පරාසය මෙතෙක් ඔවුන් දැක ඇති සීමාවට පමණක් සීමා නොවේ” යනුවෙනි. මිසයිලයේ යුද ශීර්ෂය (Warhead) වෙනස් කිරීම මගින් එහි පියාසර පරාසය කිහිප ගුණයකින් වැඩි කළ හැකි බව ද එම වාර්තාවෙන් ප්රකාශ කර ඇත.
2023 වසරේදී හඳුන්වා දුන් Khorramshahr-4 මිසයිලයට කිලෝමීටර් 2,000ක පමණ පරාසයක් තුළ කිලෝග්රෑම් 1,500ක බරකින් යුත් යුද ශීර්ෂයක් රැගෙන යා හැකි බව ඉරානය පවසයි.
එම යුද ශීර්ෂයේ බර අඩු කිරීමෙන් මිසයිලයේ පියාසර පරාසය තවදුරටත් වැඩි කළ හැකි වුවද, එම වැඩිවීමේ නිශ්චිත ප්රමාණය මෙතෙක් ස්වාධීනව තහවුරු වී නොමැත.
ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනියේ විකාශය වූ මෙම වාර්තාව තුළ 2025 ජුනි මාසයේ සිට ඊශ්රායලය සහ එක්සත් ජනපදය සමඟ පැවති යුද ගැටුම්වලදී ඉරානය භාවිත කළ මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා පිළිබඳව ද විමසා බලා තිබේ.
එමඟින් ඉරානය සතු යුද ශක්තිය මැදපෙරදිග කලාපයෙන් ඔබ්බට පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා ස්ථානවලට ද තර්ජනයක් විය හැකි බව අවධාරණය කර ඇත.
බ්රිතාන්යය වෙත යොමු කළ අනතුරු ඇඟවීමේදී, එරට ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ඊශ්රායලයේ ආරක්ෂක පද්ධතිවලට වඩා අනිවාර්යයෙන්ම ඉහළ හැකියාවකින් යුක්ත නොවන බව ද ඉරාන වාර්තාවෙන් පෙන්වා දී තිබේ.
ඊශ්රායලයේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති පවා ඉරාන මිසයිල ප්රහාර හමුවේ අසාර්ථක වූ බවට එහිදී ප්රකාශ කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, බ්රිතාන්යයේ RAF Fairford කඳවුරට ළඟා විය හැකි පරිදි වැඩිදියුණු කරන ලද Khorramshahr මිසයිලයක් ඉරානය සතුව පවතින බවට මෙතෙක් ස්වාධීන තහවුරු කිරීමක් ලැබී නොමැත.
මෙම අනතුරු ඇඟවීමේදී ඉරානයේ උත්තරීතර නායක මොජ්තාබා කමේනි විසින් ඔක්තෝබර් 31 වැනිදා නිකුත් කළ නියෝගයක් ද උපුටා දක්වා තිබේ.
එක්සත් ජනපදය හෝ ඊශ්රායලය විසින් එල්ල කරනු ලබන ප්රහාරවලට ප්රතිචාර දැක්වීමේදී ඉරාන සන්නද්ධ හමුදාවන්ට භූගෝලීය සීමා පැනවිය යුතු නොවන බව එම නියෝගයෙන් අවධාරණය කර තිබේ.
එමෙන්ම, ප්රහාරයකට කඩිනම් හා ඵලදායී ප්රතිචාර දැක්වීමටත්, විභව ඉලක්ක පිළිබඳ ලැයිස්තුව යාවත්කාලීන කිරීමටත් හමුදා ප්රධානීන්ට උපදෙස් ලබා දී ඇති බව වාර්තා වේ.
ඉන් අනතුරුව ඉරානයේ විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකාය ප්රකාශ කර ඇත්තේ බැලස්ටික් මිසයිලවල පරාසය කිලෝමීටර් 2,000කට සීමා කර තිබූ දිගුකාලීන ප්රතිපත්තිය ඉවත් කර ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, ඊට වැඩි පරාසයක් සහිත මිසයිල මේ වන විට නිපදවා තිබේද නැතහොත් හමුදා සේවයට එක් කර තිබේද යන්න පිළිබඳව ඔවුන් නිශ්චිත තොරතුරු හෙළි කර නොමැත.
එක්සත් ජනපදය විසින් ඉදිරියේදී තවදුරටත් ප්රහාර එල්ල කළහොත් යුරෝපයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරු මෙන්ම දුරස්ථ දූපත්වල පිහිටි හමුදා ස්ථාන ද ඉලක්ක බවට පත්විය හැකි බවට ඉරාන ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් මීට පෙර අවස්ථා කිහිපයකදීම අනතුරු අඟවා තිබිණි.
ඉරානයේ උත්තරීතර ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ලේකම් මොහ්සෙන් රේසායි ද මෙම සතියේ මුලදී ප්රකාශ කර ඇත්තේ, ඉරානයේ ප්රතිචාරය ආසන්නයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරුවලට පමණක් සීමා නොවන බවයි.
යුරෝපා රටවල පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරු ද ප්රහාරවලට ලක්විය හැකි බව ඔහු සඳහන් කර තිබේ.
මේ අතර, යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා සිදු කෙරෙන රාජ්යතාන්ත්රික සාකච්ඡා ද මේ වන විට ඇණහිට ඇති බව වාර්තා වේ.
සාකච්ඡා යළි ආරම්භ කිරීමට පෙර ඉරාන වරායන් වෙත පනවා ඇති ඇමෙරිකානු නාවික අවහිරතා ඉවත් කිරීම සහ සම්බාධකවලින් සහන ලබාදීම අවශ්ය බවට ටෙහෙරානය කොන්දේසි ඉදිරිපත් කර තිබේ.
එහෙත් වොෂින්ටනය සිය ආර්ථික පීඩන ප්රතිපත්තිය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන අතර, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව පූර්ණ ජයග්රහණයක් අපේක්ෂා කරන බව ප්රකාශ කර ඇත.
එමෙන්ම, ඉරානය සමඟ සාකච්ඡාමය එකඟතාවකට පැමිණීම තවදුරටත් අවශ්ය නොවන බවට ද ඔහු ඉඟි කර තිබේ.
ඉරාන රාජ්ය රූපවාහිනියේ නවතම වාර්තාව, යුරෝපයේ පිහිටි නිශ්චිත බ්රිතාන්ය හමුදා කඳවුරක් නම් කරමින් වැඩිදියුණු කළ මිසයිලයක් සම්බන්ධයෙන් තර්ජනයක් එල්ල කළ පළමු අවස්ථාවක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
කෙසේ වෙතත්, එම මිසයිලයේ සැබෑ හැකියාව සහ එහි වැඩිදියුණු කළ පරාසය පිළිබඳව ස්වාධීනව තහවුරු කළ තොරතුරු මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැත.