ගෙදර සාදයකදීත් ගීයක් කිව්වොත් සල්ලි ගෙවන්න වෙයිද? ගීත බලපත්‍ර ගැන ඇත්ත කතාව

පවුලේ සාදයකදීත් ගීතයකට මුදල් ගෙවන්න වෙයිද?

ගීත බලපත්‍ර, කර්තෘ භාග සහ මංගල උත්සව ගැන ඔබ දැනගත යුතු දේ

මංගල උත්සවයකදී පවුලේ සාමාජිකයෙකු ගීයක් ගායනා කළත් ඒ සඳහා මුදල් ගෙවිය යුතුද?

නිවසක පැවැත්වෙන උපන්දින සාදයකදී මිතුරන් එක්ව ගීත ගායනා කළොත් එයටත් බලපත්‍රයක් අවශ්‍යද?

පසුගිය දිනවල ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ දැඩි කතාබහකට ලක්වූ ගීත බලපත්‍ර සහ කර්තෘ භාග සම්බන්ධ ගැසට් නිවේදනය හේතුවෙන් මෙවැනි ප්‍රශ්න රැසක් මතුව තිබේ.

විශේෂයෙන් මංගල උත්සවවලදී පවුලේ සාමාජිකයෙකු ගීයක් ගායනා කළත් ඒ සඳහා ගාස්තුවක් අය කළ හැකි බවට පළ වූ ප්‍රකාශ හේතුවෙන් මෙම කතාබහ තවත් උණුසුම් විය.

එහෙත් මේ පිළිබඳව මතුව ඇති ඇතැම් අදහස් සහ නීතිමය තත්ත්වය අතර සැලකිය යුතු වෙනසක් තිබේ.

ඇත්තටම මේ ගාස්තුව අය කරන්නේ කාගෙන්ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධිමය දේපළ නීතිය යටතේ ගීතයක විවිධ අයිතිවාසිකම් විවිධ පාර්ශ්වයන්ට හිමි විය හැකිය.

ශ්‍රී ලංකා ගායක ගායිකා සංගමයේ නීති උපදේශක නීතිවේදී දුෂාර කුමාර පවසන්නේ ගීතයක මූලික කර්තෘ අයිතිය පද රචකයා සහ තනු නිර්මාණ ශිල්පියා සතු වන බවයි.

ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ ගායන ශිල්පියාට හිමිවන්නේ ගායනයට අදාළ වෙනම අයිතිවාසිකමක් බවයි.

ඒ අනුව ජනප්‍රිය ගායකයෙකු ගීයක් ගායනා කළ පමණින් එම ගීතයේ සම්පූර්ණ කර්තෘ අයිතිය ඔහුට හිමි නොවේ.

මේ හේතුවෙන් ඇතැම් අවස්ථාවලදී ගීතයක පද රචකයා හෝ තනු නිර්මාණ ශිල්පියා එම ගීතය නැවත ගායනා කිරීම සම්බන්ධයෙන් විරෝධය පළ කිරීමට හෝ නීතිමය පියවර ගැනීමට හැකි තත්ත්වයක් පවතින බව නීතිවේදී දුෂාර කුමාර පැහැදිලි කරයි.

ගායකයාට නොව, නිර්මාණකරුවන්ට කර්තෘ භාග

දැනට සාකච්ඡාවට ලක්ව ඇති බලපත්‍ර ක්‍රමයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ ගීතවල පද රචකයන් සහ තනු නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් කර්තෘ භාග එකතු කිරීමයි.

එම නිසා යම් ස්ථානයක ගීතයක් වාදනය කිරීම හෝ සංගීත වැඩසටහනක් පැවැත්වීම සඳහා අදාළ බලපත්‍ර ගාස්තුව ගෙවූ පමණින් එම මුදල සෘජුවම එම ගීතය ගායනා කළ ගායකයාට හිමිවන ක්‍රමයක් මෙහිදී අදහස් නොවේ.

ගායක ගායිකාවන් සහ නිෂ්පාදකයන් නියෝජනය කරන OSCA සංවිධානයේ සභාපති කීර්ති පැස්කුවෙල් පෙන්වා දෙන්නේ ගුවන්විදුලි සහ රූපවාහිනී මාධ්‍යවල ගීත ප්‍රචාරය කිරීමෙන් ලැබෙන මුදල් බෙදී යන ආකාරය සම්බන්ධයෙන් ද ගැටලු පවතින බවයි.

ඔහු සඳහන් කළ පරිදි, ගුවන්විදුලියේ ගීයක් ප්‍රචාරය වූ විට ලැබෙන මුදල විවිධ පාර්ශ්ව අතර බෙදී යන අතර, ගායකයාට හිමිවන කොටස සාපේක්ෂව ඉතා සුළු ප්‍රමාණයකි.

බලපත්‍ර නිකුත් කරන්නේ කවුද?

මෙම කතාබහේ මූලික පාර්ශ්වයක් වන්නේ ශ්‍රී ලංකා නිර්මාණකරුවන්ගේ සහ ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමය හෙවත් ACPOSL ය.

එය ශ්‍රී ලංකා ජාතික බුද්ධිමය දේපළ කාර්යාලයේ ලියාපදිංචි කර ඇති සාමූහික කළමනාකරණ සංවිධානයක් ලෙස ක්‍රියා කරන බව එහි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී රංග දසනායක පවසයි.

ඔහු සඳහන් කරන පරිදි, එම සංවිධානයේ සාමාජිකයන් 420කට අධික පිරිසක් සිටින අතර, ඔවුන් අතර ගීත රචකයන්, තනු නිර්මාණ ශිල්පීන් සහ ප්‍රකාශන ආයතනයක් ද සිටී.

එම නිර්මාණකරුවන්ගේ ගීත වාණිජ අරමුණු සඳහා භාවිත කිරීමේදී අදාළ කර්තෘ භාග එකතු කිරීම සහ බලපත්‍ර ලබාදීම මෙම ක්‍රමවේදයේ අරමුණයි.

ගාස්තුව තීරණය වන්නේ කොහොමද?

සෑම ස්ථානයකටම එකම ගාස්තුවක් අය කරන ක්‍රමයක් නොමැත.

ගැසට් නිවේදනයේ වර්ගීකරණයන් අනුව ගාස්තුව වෙනස් විය හැකි සාධක අතර ස්ථානයේ ස්වභාවය, ගොඩනැගිල්ලේ ප්‍රමාණය සහ එය පිහිටි පළාත් පාලන බලප්‍රදේශය ඇතුළත් වේ.

උදාහරණයක් ලෙස,

- ප්‍රදර්ශනාගාර - සුපිරි වෙළඳසැල් - සිල්ලර වෙළඳසැල් - ආකේඩ් සහ ප්ලාසා - කාර්යාල - හෝටල් සහ ලැගුම්හල් - අවන්හල් සහ කෝපි අලෙවිසැල් - රාත්‍රී සමාජශාලා - සංගීතය ඇතුළත් භෝජන සංග්‍රහ - DJ වැඩසටහන් - වාණිජ සංගීත සංදර්ශන

වැනි අවස්ථා සඳහා වෙන වෙනම බලපත්‍ර ගාස්තු ක්‍රමවේද පවතී.

හෝටල් සම්බන්ධයෙන් එම හෝටලයේ තරු කාණ්ඩය සහ පිහිටි පළාත් පාලන ආයතනයේ ස්වභාවය වැනි කරුණු ද ගාස්තුව තීරණය කිරීමේදී සැලකිල්ලට ගන්නා බව සඳහන් වේ.

එහෙත් ගෙදර මංගල උත්සවයකදී?

මෙන්න සමාජ මාධ්‍ය තුළ ඇති වූ ප්‍රධානම වැරදි අවබෝධය.

ACPOSL ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී රංග දසනායක පවසන්නේ නිවසක පැවැත්වෙන පවුලේ සාදයක් හෝ මංගල උත්සවයක් සඳහා මේ ආකාරයේ බලපත්‍ර ගාස්තුවක් දැනට අය නොකරන බවයි.

එනම්, නිවසක පවුලේ සාමාජිකයන් සහ මිතුරන් එක්ව ගීත ගායනා කිරීම හෝ ගීත වාදනය කිරීම සඳහා පමණක් මෙම ගාස්තු ක්‍රමය යටතේ මුදල් අය කරන බවක් ඔහු ප්‍රකාශ කරන්නේ නැත.

මෙහිදී අවධාරණය කෙරෙන්නේ වාණිජ අරමුණින් පවත්වාගෙන යන ස්ථාන සහ උත්සව පිළිබඳවය.

ඒ අනුව, නිවසක පැවැත්වෙන පෞද්ගලික සාදයක් සහ වාණිජ අරමුණින් හෝටලයක පවත්වන සංගීත වැඩසටහනක් එකම ආකාරයෙන් සැලකිය නොහැකිය.

මංගල උත්සව සඳහා තවත් සහනයක්

මෙහි තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ මංගල උත්සව සහ උපන්දින සාද සම්බන්ධයෙන් දැනට පවතින තත්ත්වයයි.

රංග දසනායක පවසන්නේ මංගල උත්සව සහ උපන්දින සාද සඳහා බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම මේ වන විට තාවකාලිකව නතර කර ඇති බවයි.

ඔහු සඳහන් කරන පරිදි, මෙම තීරණය සම්බන්ධයෙන් සංවිධානයේ සාමාජිකයන්ගේ අනුමැතිය ලබා ගැනීම සඳහා ඉදිරියේදී සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය.

එහෙත් මෙය සියලුම වාණිජ උත්සව සඳහා බලපත්‍ර අවශ්‍යතාව ඉවත් කර ඇති බවක් අදහස් නොකරයි.

Corporate events, product launches සහ award ceremonies? (ආයතනික උත්සව,නිෂ්පාදන හඳුන්වාදීමේ උත්සව සහ සම්මාන ප්‍රදානෝත්සව)

හෝටල් පරිශ්‍රවල පැවැත්වෙන වාණිජ උත්සව සම්බන්ධයෙන් තත්ත්වය වෙනස්ය.

උදාහරණයක් ලෙස,

ආයතනික උත්සව - Corporate events නිෂ්පාදන හඳුන්වාදීමේ උත්සව- Product launches සම්මාන ප්‍රදානෝත්සව- Award ceremonies

• සංගීතය සහ නර්තනය ඇතුළත් වාණිජ වැඩසටහන්

වැනි අවස්ථා මෙම බලපත්‍ර ක්‍රමයට අදාළ විය හැකිය.

එවැනි අවස්ථාවලදී අදාළ නිර්මාණකරුවන්ගේ ගීත භාවිත කරන්නේ නම් බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීම අවශ්‍ය විය හැකි බව ACPOSL පවසයි.

පාසල් සංදර්ශනවලටත් මුදල් ගෙවන්න වෙයිද?

පාසල් සම්බන්ධයෙන් ද වෙනසක් තිබේ.

සිසුන් විසින්ම ගීත ගායනා කරමින් සහ වාදනය කරමින් පවත්වන සංදර්ශන සඳහා ගාස්තුවක් අය නොකරන බව ACPOSL ප්‍රකාශ කරයි.

එහෙත් ටිකට්පත් අලෙවි කරමින්, වෘත්තීය ගායකයන් සහභාගී කරවාගෙන වාණිජ ආකාරයෙන් පවත්වන සංගීත සංදර්ශන සඳහා සහනයක් යටතේ ගාස්තු අය කළ හැකිය.

එවැනි වැඩසටහන් සඳහා ගාස්තුව 50%ක් දක්වා අඩු කිරීමේ සහනයක් ලබා දෙන බවද සංවිධානය සඳහන් කරයි.

බස් රථයක ගීතයක් දැම්මොත්?

ගැසට් නිවේදනයේ ප්‍රවාහන සේවා සම්බන්ධයෙන් ද සඳහන්ව තිබීම නිසා බස් රථ, දුම්රිය, ගුවන් තොටුපළ සහ වෙනත් ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍ර සම්බන්ධයෙන් ද සමාජ මාධ්‍ය තුළ ප්‍රශ්න මතුවිය.

කෙසේ වෙතත් ACPOSL ප්‍රධාන විධායක නිලධාරීවරයා පවසන්නේ එම ක්ෂේත්‍රවලට මෙවැනි බලපත්‍ර ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට නිල දැනුම්දීමක් සිදු කර නොමැති බවයි.

එම වර්ගීකරණයන් ගැසට් නිවේදනයට ඇතුළත් කිරීමේ එක් අරමුණක් වන්නේ අනාගතයේදී එවැනි ක්‍රමවේදයක් ක්‍රියාත්මක කළ හැකි බව පෙන්වා දීම බව ඔහු සඳහන් කරයි.

එතකොට 'මම මේ ගීතය කැමති නිසා ගායනා කරනවා' කියන එක?

මෙහිදී වෙනස් කරුණු දෙකක් වෙන් කර හඳුනා ගැනීම වැදගත්ය.

පළමුවැන්න — ගීතයක් ගායනා කිරීමේ අයිතියයි.

දෙවැන්න — වාණිජ පරිසරයක ගීතයක් ප්‍රසිද්ධියේ භාවිත කිරීම සඳහා බලපත්‍ර ලබා ගැනීමයි.

ගීතයක පද සහ තනුවට අදාළ කර්තෘ අයිතිවාසිකම් තිබීම යනු, පවුලේ සාමාජිකයන්ට හෝ මිතුරන්ට පෞද්ගලික අවස්ථාවක ගීතයක් ගායනා කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් බවක් ස්වයංක්‍රීයව අදහස් නොකරයි.

අනෙක් අතට, ගීතය වාණිජ ස්ථානයක, වාණිජ වැඩසටහනක හෝ මහජනතාවට විවෘත සංගීත වැඩසටහනක භාවිත කිරීමේදී අදාළ බුද්ධිමය දේපළ අයිතිවාසිකම් සහ බලපත්‍ර අවශ්‍යතා වෙනම සලකා බැලිය යුතුය.

ඉදිරියේදී රේඩියෝ සහ TV සඳහාත්?

ACPOSL පවසන්නේ ඉදිරියේදී ගුවන්විදුලි සහ රූපවාහිනී මාධ්‍ය ඔස්සේ ගීත ප්‍රචාරය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද මෙම ආකාරයේ කර්තෘ භාග අයකිරීමේ ක්‍රමවේද පුළුල් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවයි.

මෙය සංගීත නිර්මාණකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් ගෙන යන පුළුල් ක්‍රියාවලියක කොටසක් ලෙස ඔවුන් පැහැදිලි කරයි.

අවසානයේ වැදගත්ම ප්‍රශ්නය

එසේ නම්, “ඉදිරියේදී ගෙදරදීත් ගීයක් කියන්න සල්ලි ගෙවන්න වෙයිද?”

දැනට ලබාදී ඇති පැහැදිලි කිරීම් අනුව, නිවසක පෞද්ගලික සාදයකදී හෝ නිවසක පැවැත්වෙන මංගල උත්සවයකදී ගීත ගායනා කිරීම සඳහා මෙම බලපත්‍ර ගාස්තුව අය කරන බවක් ප්‍රකාශ කර නොමැත.

මෙම නව ක්‍රමවේදයේ ප්‍රධාන අවධානය යොමුවන්නේ වාණිජ අරමුණු සහිත ස්ථාන සහ උත්සවවලදී නිර්මාණකරුවන්ගේ ගීත භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙනි.

කෙසේ වෙතත්, ගීතයක අයිතිය, ගායකයාගේ අයිතිය, පද රචකයාගේ සහ තනු නිර්මාණ ශිල්පියාගේ අයිතිය, මහජන ප්‍රචාරණ අයිතිය සහ වාණිජ භාවිතය වැනි කරුණු එකිනෙකින් වෙනස් බැවින්, මේ සම්බන්ධයෙන් සරලව “ගීයක් කිව්වොත් සල්ලි ගෙවන්න ඕනේ” හෝ “කිසිම අවස්ථාවක ගෙවන්න ඕනේ නැහැ” යනුවෙන් පැවසීම නිවැරදි නොවේ.

අවසානයේ තීරණාත්මක වන්නේ ගීතය භාවිත කරන ස්ථානය, අවස්ථාව, භාවිතයේ අරමුණ සහ අදාළ නිර්මාණයට හිමි බුද්ධිමය දේපළ අයිතිවාසිකම් යන කරුණුය.

BBC ඇසුරෙන්