ඉරානයට යළි ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඇමෙරිකාව සූදානම් - ඉරාන හමුදාවෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඉරානයට එරෙහිව යළිත් ගුවන් ප්‍රහාර ඇරඹීමට සූදානම් වන බවට තොරතුරු ලැබී ඇතැයි ඉරාන හමුදාව ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා.

ඉරාන සන්නද්ධ හමුදාවන්හි මෙහෙයුම් අධීක්ෂණය කරන "ඛාතම් අල්-අන්බියා මධ්‍යම මූලස්ථානය" ඊයේ (21) නිකුත් කළ අනතුරු ඇඟවීමකින් මේ බව සඳහන් කර ඇත.

එම ප්‍රකාශයත් සමඟ මාස කිහිපයක් පුරා සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමක පැවති සෘජු ගැටුම් යළිත් උත්සන්න වීමේ අවදානමක් මතුව තිබෙනවා.

යළිත් ඇමෙරිකානු ප්‍රහාරයක් එල්ල වුවහොත් මැදපෙරදිග පිහිටි ඇමෙරිකානු හමුදා කඳවුරු සහ ඇමෙරිකානු අවශ්‍යතා ඉලක්ක කර ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බව ඉරානය අනතුරු අඟවා ඇත.

එමෙන්ම, ඇමෙරිකාවට ප්‍රහාර සඳහා තම භූමිය හෝ පහසුකම් භාවිත කිරීමට ඉඩ ලබා දෙන කලාපීය රටවල් එම ප්‍රහාරවලට හවුල් වූ රටවල් ලෙස සලකන බවත්, එවැනි රටවලට එරෙහිව ද ප්‍රතිචාර දැක්විය හැකි බවත් ඉරාන හමුදා බලධාරීන් ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා.

මේ අතර, ඇමෙරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉරිදා ෆොක්ස් නිව්ස් වෙත ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ඉරානය සම්බන්ධයෙන් තමන් මේ වන විට තීරණයක් ගැනීමේ අදියරේ සිටින බවයි.

ඉදිරි විකල්ප ලෙස තවදුරටත් හමුදා ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම, ආර්ථික පීඩනය වැඩි කිරීම හෝ ගිවිසුමකට එළඹීම සලකා බලමින් සිටින බව ඔහු සඳහන් කර ඇත.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිවාරයට සහභාගී වීම සඳහා නිව්යෝර්ක් නුවරට පැමිණෙන අවස්ථාවේදී ඉරාන ජනාධිපති මසූද් පෙෂෙස්කියන් හමුවීමට තමන් සූදානම් බවද ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා.

ඉරාන විදේශ අමාත්‍ය අබ්බාස් අරග්චි ද ඊයේ සවස ටෙහෙරානයෙන් නිව්යෝර්ක් බලා පිටත්ව ගොස් ඇති අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිවාරයට සහභාගී වීමට පෙර ඔහු කටාර් රාජ්‍යයේ කෙටි සංචාරයක නිරත වන බව ඉරාන රාජ්‍ය මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත.

ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බාගර් ගාලිබාෆ් ද ඊයේ (20) පාර්ලිමේන්තුව අමතමින් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ විරුද්ධ පාර්ශ්වයන්ට එරෙහිව බලය භාවිත කර තම ස්ථාවරය ශක්තිමත් කිරීමෙන් අනතුරුව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මාර්ගයෙන් එම ජයග්‍රහණ තහවුරු කර ගැනීමට ඉරානය කටයුතු කළ යුතු බවයි.

නැවත සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීම සඳහා වන කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් ඉරානය කටාර් සහ පාකිස්තාන මැදිහත්කරුවන් වෙත දැනුම් දී ඇති බවද වාර්තා වනවා.

ඒ අතර යුද්ධය සහ ඇමෙරිකානු ප්‍රහාර අවසන් කිරීම, ඉරානයේ අත්හිටුවා ඇති අරමුදල් මුදා හැරීම සහ ඉරාන වරායන්ට පනවා ඇති ඇමෙරිකානු නාවික අවහිරය ඉවත් කිරීම ඇතුළත් බව සඳහන්.

වොෂින්ටනය ඉරානය සමඟ කලින් ඇති කරගත් එකඟතාවන්ට අදාළ වගකීම් ඉටු කරන තුරු හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා තබන බවටද ගාලිබාෆ් ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා.

අල් ජසීරා මාධ්‍ය ජාලයේ ටෙහෙරානයේ වාර්තාකරු තොහිද් අසාදි පවසන්නේ ඉරාන බලධාරීන් මේ වන විට පණිවුඩ දෙකක් එකවර ලබා දෙමින් සිටින බවයි.

එක් අතකින් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා සඳහා විවෘත බව පෙන්වන අතර, අනෙක් අතට යළිත් සටන් ඇතිවුවහොත් ඒ සඳහා සූදානම් වන බව පෙන්වන බව ඔහු සඳහන් කර ඇත.

මේ අතර, දෙපාර්ශ්වය අතර මැදිහත්කරුවකු ලෙස කටයුතු කරන කටාර් රාජ්‍යය පවසන්නේ සාකච්ඡා යළි ආරම්භ කිරීම සඳහා යෝජනා හුවමාරු කර ගැනීමට සිය නිලධාරීන් දෙපාර්ශ්වයේම අගනුවර වෙත ගමන් කරමින් සිටින බවයි.

කටාර් විදේශ අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රකාශක මාජෙද් අල්-අන්සාරි සඳහන් කර ඇත්තේ එකඟතාවකට පැමිණීමට ඇමෙරිකානු බලධාරීන් කැමැත්තෙන් සිටින බවට කටාරයට ඇමෙරිකාවෙන් සහතික ලැබී ඇති බවයි.

මේ අතර, ගල්ෆ් කලාපය සහ අරාබි මුහුද සම්බන්ධ කරන ලෝකයේ ප්‍රධාන බලශක්ති ප්‍රවාහ මාර්ගයක් වන හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ තත්ත්වයද ගැටුම හේතුවෙන් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක්ව තිබෙනවා.

නැව් ගමනාගමන දත්ත අනුව, පසුගිය සති අන්තයේදී භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකා 12ක් පමණක් හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කර ඇති අතර, ඊට පෙර සති අන්තයේ එම සංඛ්‍යාව 35ක් ලෙස වාර්තා වී තිබුණා.

මෙම යුද ගැටුම පෙබරවාරි අග භාගයේදී ඇමෙරිකානු සහ ඊශ්‍රායල ඒකාබද්ධ ප්‍රහාරවලින් ආරම්භ වූ බව වාර්තා වේ.

ජුනි මාසයේදී ඇති කරගත් දින 60ක අවබෝධතා ගිවිසුමක් හේතුවෙන් පුළුල් පරිමාණයේ සටන් තාවකාලිකව අඩු වූ නමුත්, එම කාලසීමාව පසුගිය මාසයේ අවසන් වීමෙන් පසු හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවට ප්‍රහාර යළිත් වැඩි වී තිබෙනවා.

රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ උපායමාර්ගිකයකු මෙන්ම හිටපු ධවල මන්දිර ජාතික ආරක්ෂක නිලධාරියකු වන මාර්ක් ෆයිෆල් අල් ජසීරා වෙත පවසා ඇත්තේ දෙරටම මේ වන විට “ශීතල යුද්ධයක” සිරවී සිටින බවයි.

ඔහුට අනුව, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සැසිවාරය පැවැත්වෙන අවස්ථාවේදී සාකච්ඡා සඳහා අවකාශයක් ඇතිවිය හැකි බැවින්, ඊට පෙර දෙපාර්ශ්වයම එකිනෙකා මත පීඩනය වැඩි කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටිනවා.