තෙල් හා ඩීසල් බැරල් මිලියන 100ක් වෙළෙඳපොළට මුදා හැරීමට G7 තීරනයක්

ගෝලීය ඉන්ධන සැපයුම් සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති දැඩි අවිනිශ්චිතතාව සහ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම පාලනය කිරීම සඳහා G7 කණ්ඩායම තෙල් සහ ඩීසල් බැරල් මිලියන 100ක් පමණ තම සංචිතවලින් වෙළෙඳපොළට මුදා හැරීමට තීරණය කර තිබේ.

මෙම වැඩපිළිවෙළ වහාම ක්‍රියාත්මක වන අතර, මාස හතරක කාලයක් තුළ ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය (IEA) සමඟ සම්බන්ධීකරණයෙන් එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතය.

G7 නායකයන් නිකුත් කළ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයට අනුව, පළමු දින 20 තුළ ඩීසල් සැපයුමට ප්‍රමුඛතාව ලබා දෙමින් සැලකිය යුතු ඉන්ධන ප්‍රමාණයක් වෙළෙඳපොළට මුදා හැරීමට නියමිතය.

අවශ්‍යතාව අනුව ඉදිරියේදී තවදුරටත් ඩීසල් සංචිත මුදා හැරීම පිළිබඳවද සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත බව එම ප්‍රකාශයේ සඳහන් වේ.

මෙම තීරණය ගනු ලැබුවේ ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් යුරෝපීය රටවල් තම ඉන්ධන සංචිත වෙළෙඳපොළට මුදා නොහැරියහොත් ඇමෙරිකාවෙන් ඩීසල් අපනයනය තහනම් කිරීමට පියවර ගන්නා බවට අනතුරු අඟවා ඇති පසුබිමකය.

කෙසේ වෙතත්, G7 රටවල් අතර බලශක්ති හා බලශක්ති නිෂ්පාදන අපනයනය සීමා නොකිරීමට ද එකඟ වී තිබේ.

G7 කණ්ඩායමට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, කැනඩාව, ජපානය, ජර්මනිය, ඉතාලිය සහ ප්‍රංශය ඇතුළත් වන අතර යුරෝපා සංගමය ද එහි සාකච්ඡාවලට සහභාගී වේ.

ජනාධිපති ට්‍රම්ප් මීට පෙර ඩීසල් අපනයන තහනමකට සහාය පළ කර තිබූ අතර, ඇමෙරිකානු ගොවීන්, ට්‍රක් රථ රියැදුරන් සහ ව්‍යාපාරිකයන් ඉහළ යන ඉන්ධන මිලේ බර දැරීමට ඉඩ නොදිය යුතු බව ඔහුගේ භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් ප්‍රකාශ කර තිබිණි.

එහෙත් පසුව ධවල මන්දිරයේදී අදහස් දක්වමින් ට්‍රම්ප් කියා සිටියේ ඩීසල් අපනයන තහනමක් කිසි විටෙකත් ස්ථිර තීරණයක් ලෙස සලකා නොතිබූ බවයි.

යුරෝපය තම ඩීසල් සංචිතවලින් විශාල ප්‍රමාණයක් මුදා හැරීමට එකඟ වීම “විශිෂ්ට දෙයක්” බවද ඔහු පැවසීය.

ප්‍රංශ ජනාධිපති එම්මානුවෙල් මැක්‍රොන් ප්‍රකාශ කළේ, G7 රටවල් සහ අනෙකුත් හවුල්කාර රටවල් විසින් ඉදිරි මාස හතර තුළ බැරල් මිලියන 100ක් දක්වා සංචිත වෙළෙඳපොළට මුදා හැරීමට එකඟ වූ බවයි.

මෙම පියවර මගින් පෙට්‍රෝලියම් නිෂ්පාදන, විශේෂයෙන්ම ඩීසල් මිල පහත හෙළීමට සහාය වනු ඇති බව මැක්‍රොන් සඳහන් කළේය.

එක්සත් රාජධානිය වෙනුවෙන් සාකච්ඡාවට සහභාගී වූ විදේශ ලේකම් එඩ් මිලිබෑන්ඩ් පැවසුවේ මෙම ක්‍රියාමාර්ග මගින් බලශක්ති සැපයුම් ස්ථාවර කිරීමට, සැපයුම් දාමවල ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව වැඩි කිරීමට සහ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමෙන් පවුල් හා ව්‍යාපාරවලට ඇතිවන බලපෑම අවම කිරීමට හැකි වනු ඇති බවයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම බැරල් මිලියන 100ක සංචිතයෙන් කුමන හවුල්කාර රටවල් කොපමණ ප්‍රමාණයක් මුදා හරින්නේද සහ එය කුමන වේගයකින් සිදුවන්නේද යන්න තවමත් සම්පූර්ණයෙන් පැහැදිලි වී නොමැත.

මෙම සංචිතවලට බොරතෙල් මෙන්ම ඩීසල් ද ඇතුළත් වනු ඇත.

මේ අතර, ගෝලීය තෙල් මිල ද තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතී.

බ්‍රෙන්ට් වර්ගයේ බොරතෙල් බැරලයක මිල කෙටි කාලයකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් 100ට පහළ ගියද, පසුව එය නැවත ඩොලර් 102ක් පමණ දක්වා ඉහළ ගියේය.

මැද පෙරදිග වත්මන් අර්බුදය ආරම්භ වීමට පෙර බ්‍රෙන්ට් තෙල් බැරලයක් ඩොලර් 73ක් පමණ විය.

භාණ්ඩ වෙළෙඳපොළ පර්යේෂණ ආයතනයක් වන Kpler හි භාණ්ඩ වෙළෙඳපොළ පර්යේෂණ අධ්‍යක්ෂ මැට් ස්මිත් පෙන්වා දුන්නේ සෞදි අරාබිය සහ යේමනයේ හවුති කණ්ඩායම අතර නැවතත් ගැටුම් ඇතිවීම හේතුවෙන් තෙල් මිල යළි ඉහළ ගිය බවයි.

මැද පෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් බොරතෙල් සහ පිරිපහදු කළ ඩීසල් යන දෙකෙහිම ජාත්‍යන්තර සැපයුම දැඩි ලෙස සීමා වී තිබේ.

ඊට අමතරව, යුක්රේනය විසින් රුසියානු තෙල් පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන වෙත එල්ල කළ ප්‍රහාරවලින් පසු රුසියාව ද ඩීසල් අපනයනය සීමා කර ඇති අතර, එයද ගෝලීය සැපයුමට බලපෑමක් එල්ල කර ඇත.

G7 නායකයන් රුසියාව සම්බන්ධයෙන් පවතින සම්බාධක තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක කරන බවද අවධාරණය කර තිබේ.

ඉන්ධන සැපයුම තවදුරටත් ස්ථාවර කිරීම සඳහා විවිධ රටවල තෙල් පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන නඩත්තු කටයුතු එකම කාලයකදී සිදු නොවන පරිදි ඒවා සම්බන්ධීකරණය කිරීමටද G7 නායකයන් එකඟ වී ඇත.

එසේම හැකියාව ඇති රටවලට ඩීසල් නිෂ්පාදනය වැඩි කරන ලෙස ද ඉල්ලා තිබේ.

ඇමෙරිකාවෙන් ඩීසල් අපනයනය තහනම් නොකිරීම, එම ඉන්ධනය ආනයනය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින රටවලට සහනයක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

එක්සත් රාජධානියේ ඩීසල් අවශ්‍යතාවයෙන් අඩකට වැඩි ප්‍රමාණයක් ආනයනය කරන අතර, එම ආනයනවලින් සියයට 31ක් පමණ ඇමෙරිකාවෙන් ලැබේ.

එක්සත් රාජධානියේ ඉන්ධන පිරවුම්හල්වල ඩීසල් ලීටරයක මිල පවුම් 2 ඉක්මවා යාමත් සමඟ මෙම තීරණය විශේෂ අවධානයට ලක්ව තිබේ.

ඇමෙරිකානු බලශක්ති තොරතුරු පරිපාලනයට (EIA) අනුව, ඇමෙරිකානු පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන දිනකට ඩීසල් බැරල් මිලියන 4ත් 5ත් අතර ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරයි.

එරට දේශීය පරිභෝජනය සඳහා දිනකට බැරල් මිලියන 3.6ක් පමණ භාවිත වන අතර, ඉතිරි බැරල් මිලියන 1.2ත් 1.5ත් අතර ප්‍රමාණයක් අපනයනය කෙරේ.

ඒ හේතුවෙන් ඇමෙරිකාව ගෝලීය ඩීසල් වෙළෙඳපොළේ වැදගත් සැපයුම්කරුවකු ලෙස සැලකේ.

භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය, කෘෂිකර්මාන්තය සහ අනෙකුත් ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ඩීසල් ඉන්ධනය විශාල වශයෙන් භාවිත වන බැවින්, එහි මිල ඉහළ යාම ආහාර ඇතුළු අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩවල මිලටද සෘජු බලපෑමක් එල්ල කළ හැකිය.

ඩීසල් නිෂ්පාදනය පෙට්‍රල් නිෂ්පාදනයට වඩා සංකීර්ණ වීමත්, එහි ඉල්ලුම ඉක්මනින් අඩු කිරීම අපහසු වීමත් හේතුවෙන් ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ සැපයුම ස්ථාවර කිරීම G7 රටවලට සහ ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ඒජන්සියට වැදගත් අභියෝගයක් වී තිබේ.