
ඉන්දියාවේ පැවැත්වෙන බ්රික්ස් (BRICS) සමුළුවට සමගාමීව ඉන්දීය අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි සහ චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං අතර ද්විපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවක් අද (12) නවදිල්ලියේදී පැවැත්විණි.
ඉන්දීය අග්රාමාත්යවරයා සමඟ පැවති සාකච්ඡාවේදී චීන ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කළේ, දෙරටටම එකිනෙකාගේ ශක්තීන්ගෙන් පූර්ණ ලෙස ඉගෙන ගනිමින්, එකිනෙකාට සහාය වී පොදු සංවර්ධනයක් කරා ගමන් කළ හැකි බවයි.
වසර හතකට පසු ෂී ජින්පිං මහතා ඉන්දියාවේ සංචාරයක නිරත වන අතර, ඔහුගේ දෙදින සංචාරයේදී ඉන්දු-චීන ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා, දේශසීමා ගැටලු, වෙළෙඳාම සහ ආයෝජන ඇතුළු කරුණු පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතය.
අද පැවති හමුවේදී අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි, චීන ජනාධිපතිවරයා උණුසුම් ලෙස පිළිගනිමින්, ඉන්දියාවේ බ්රික්ස් සභාපතිත්ව කාලය තුළ චීනය ලබාදුන් සහයෝගය සහ සහාය පිළිබඳව ස්තූතිය පළ කළේය.
“ඔබගේ ධනාත්මක අදහස් සඳහා ස්තූතියි. ඉන්දියාවේ බ්රික්ස් සභාපතිත්වය තුළ චීනයෙන් ලැබුණු සහයෝගය සහ සහකාරත්වය පිළිබඳව මගේ කෘතඥතාව පළ කරනවා... දැන් අපට ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට අවස්ථාව ලැබී තිබෙනවා,” යනුවෙන් මෝදි මහතා සඳහන් කළේය.
මෙහිදී ෂී ජින්පිං මහතා පැවසුවේ, තමාගේ උපන්දිනය වන ජූනි 15 වැනිදා ඉන්දියාවට පැමිණෙන ලෙස ආරාධනය ලැබුණු බවයි.
“අප දෙදෙනා වසර ගණනාවක් පුරා අවස්ථා 21කදී හමුවී තිබෙනවා... එම හමුවීම්වලදී වැදගත් එකඟතා රැසකට පැමිණීමට අපට හැකි වූ අතර, ඒවා ඉන්දු-චීන සබඳතා ස්ථාවර ලෙස වර්ධනය වන මාවතකට යොමු කිරීමට උපකාරී වී තිබෙනවා,” යනුවෙන් චීන ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.
චීනය ඉන්දියාව සමඟ සබඳතා සෑමවිටම උපායමාර්ගික හා දිගුකාලීන දෘෂ්ටිකෝණයකින් සංවර්ධනය කර ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
“අප දෙරටේ ජාතික තත්ත්වයන් වෙනස් වුවද, අපට එකිනෙකාගේ ශක්තීන්ගෙන් පූර්ණ ලෙස ඉගෙන ගත හැකියි... එකිනෙකාට සහාය වී, එකට සාර්ථකත්වය අත්කර ගනිමින් පොදු සංවර්ධනයක් කරා ගමන් කළ හැකියි,” යනුවෙන් ෂී ජින්පිං මහතා ප්රකාශ කළේය.
ලෝකය සියවසකින් නොදුටු ආකාරයේ ගැඹුරු වෙනස්කම්වලට මුහුණ දෙමින් සිටින බවත්, කොවිඩ්-19 වසංගතයෙන් ඇති වූ අභියෝග ඇතුළු තත්ත්වයන් හමුවේ චීනය සහ ඉන්දියාව වැනි ලෝකයේ විශාලතම ජනගහනයක් සහිත රටවල් මෙන්ම ගෝලීය දකුණේ වැදගත් සාමාජිකයන් ලෙස විශාල වගකීමක් දරන බවත් චීන ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.
මානව වර්ගයාගේ අනාගතය සහ තම ජනතාවගේ යහපැවැත්ම පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින් දෙරටම ප්රධාන රටවල් ලෙස තම වගකීම ඉටු කළ යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.
එමෙන්ම, “සමාන සහ ක්රමවත් බහුධ්රැවීය ලෝකයක්” වෙනුවෙන් දෙරටම පෙනී සිටිය යුතු බවත්, තම රටවල පමණක් සීමා වූ අවශ්යතා ඉදිරියට නොගෙන, ලෝක සාමය, ස්ථාවරත්වය, සංවර්ධනය සහ සමෘද්ධිය සඳහා වැඩි දායකත්වයක් ලබාදිය යුතු බවත් ෂී ජින්පිං මහතා පැවසීය.
මෙම හමුවේදී ඉන්දු-චීන සබඳතා පිළිබඳ පුළුල් සමාලෝචනයක් සිදු කිරීමටත්, දෙරට අතර සබඳතා සහ සහයෝගීතාව තවදුරටත් පුළුල් කිරීම සඳහා නව පියවර සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කිරීමටත් නියමිතය.
විශේෂයෙන්ම දෙරට අතර දිගුකාලීන මතභේදයට ලක්ව ඇති සැබෑ පාලන රේඛාව (LAC) සම්බන්ධ දේශසීමා ගැටලුව සාකච්ඡාවේ ප්රධාන කරුණක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
ඉන්දියාව දිගින් දිගටම අවධාරණය කර ඇත්තේ දේශසීමාවේ සාමය සහ ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම සමස්ත ඉන්දු-චීන සබඳතාවලට අත්යවශ්ය බවයි. එහෙත් චීනය සාම්ප්රදායිකව පෙන්වා දී ඇත්තේ දේශසීමා ගැටලුව දෙරට අතර අනෙකුත් සබඳතාවලින් වෙන්ව සලකා විසඳිය යුතු බවයි.
මෝදි–ෂී ජින්පිං හමුව සිදුවන්නේ දෙරට අතර ඉහළ පෙළේ සාකච්ඡා කිහිපයක් පැවැත්වීමෙන් අනතුරුවය.
ඉන්දීය ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක අජිත් දෝවාල් සහ චීන විදේශ අමාත්ය වැන්ග් යී අතර විශේෂ නියෝජිත සාකච්ඡා පසුගිය මාසයේ අවසානයේ බීජිංහිදී පැවැත්විණි.
එම සාකච්ඡාවලදී දේශසීමා නිර්ණය, දේශසීමා හරහා සිදුකරන සහයෝගීතා වැඩසටහන් සහ සැබෑ පාලන රේඛාව ඔස්සේ සාමය හා ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීමේ අවශ්යතාව පිළිබඳව අවධානය යොමු විය.
ඉන්දු-චීන දේශසීමා සාකච්ඡා සඳහා විශේෂ නියෝජිතයන් ලෙස අජිත් දෝවාල් සහ වැන්ග් යී කටයුතු කරති.
මෙම විශේෂ නියෝජිත ක්රමවේදය 2003 වසරේදී ස්ථාපිත කරන ලද්දේ කිලෝමීටර් 3,488ක් පමණ දිගින් යුත් ඉන්දු-චීන දේශසීමා ආරවුලට විසඳුමක් සෙවීමේ අරමුණෙනි.