මැදපෙරදිග ගැටුම් උත්සන්න වීමත් සමඟ ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් මිල තවදුරටත් ඉහළට

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ඉරානයේ සියලුම වරායන් වෙත නාවික අවහිරතා පැනවීමට පියවර ගැනීමත්, ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉරානය විසින් කලාපයේ පිහිටි අමෙරිකානු යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ගණන් අද (ජූලි 15) තවදුරටත් ඉහළ ගොස් තිබේ.

ඒ අනුව, බ්‍රෙන්ට් (Brent) වර්ගයේ බොරතෙල් බැරලයක මිල ශත 99කින් (1.2%කින්) ඉහළ ගොස් අමෙරිකානු ඩොලර් 85.72ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියට් (WTI) බොරතෙල් බැරලයක මිල ශත 64කින් (0.8%කින්) ඉහළ ගොස් ඩොලර් 79.98ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.

ලෝකයේ සමස්ත තෙල් සහ ද්‍රවීකෘත ස්වාභාවික වායු (LNG) ප්‍රවාහනයෙන් පහෙන් එකක් පමණ සිදු කෙරෙන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) ආශ්‍රිතව සිදුවන ප්‍රහාර හේතුවෙන් සැපයුමට බාධා එල්ල වීම නිසා පසුගිය අඟහරුවාදා දිනයේදී ද තෙල් මිල 2%කින් පමණ ඉහළ ගියේය.

පසුගිය ජූනි මාසයේදී ඇති කරගත් තාවකාලික සටන් විරාමය බිඳ දමමින් පසුගිය සතියේදී අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර ගැටුම් යළි ආරම්භ වීමත් සමඟ, තමන් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත වසා දැමූ බව ඉරානය පවසයි. මේ අතර, අමෙරිකානු හමුදාව ප්‍රකාශ කළේ වාණිජ නෞකාවලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඉරානය සතු හැකියාවන් අඩපණ කිරීම සඳහා තමන් අද උදෑසන ද නව ගුවන් ප්‍රහාර මාලාවක් දියත් කළ බවයි.

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ෆොක්ස් නිව්ස් (Fox News) නාලිකාව සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පවසා සිටියේ, ‘අපි අවසානයේදී ඉරානයේ බලශක්ති ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කරනවා’ යනුවෙනි. මේ අතර, ජෝර්දානයේ පිහිටි අමෙරිකානු හමුදා කඳවුරකට ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කළ බව ඉරාන හමුදාව ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, බහරේන් සහ කුවේට් රාජ්‍යයන්හි පිහිටි අවි ගබඩා ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කළ බව ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) පවසයි.

ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පවසන්නේ, දෙපාර්ශවය අතර පවතින රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා හරහා මෙම සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට නොහැකි වුවහොත් සහ ගල්ෆ් කලාපයේ බලශක්ති යටිතල පහසුකම්වලට හානි සිදු වුවහොත්, ඉදිරියේදී තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 100 සීමාව දක්වා නැවතත් ඉහළ යා හැකි බවයි.